تيمسار ناصر رسائى نيا
چهره بیرجندی
از مشاهیر مرتبط با بیرجند
تیمسار ناصر رسائی‌نیا؛ حقوقدان، قاضی ارشد نظامی و استاد حقوق جزا
تیمسار ناصر رسائی‌نیا در سال ۱۳۱۴ خورشیدی در روستای کِشوک، واقع در دهستان ماژان از توابع بخش خوسف شهرستان بیرجند، متولد شد. او تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان سعدی کاخک گذراند و سپس دوره متوسطه را در دبیرستان‌های نامدار پرویز و علم بیرجند به پایان رساند. او در سال ۱۳۳۷ وارد خدمت ارتش شد و پس از گذراندن دوره‌های علوم نظامی و نیل به درجه افسری، در یگان‌های آموزشی ارتش در مشهد و تهران به خدمت پرداخت و هم‌زمان با انضباط نظامی، اشتیاق به دانش حقوقی را در خود پرورش داد.
در سال ۱۳۴۴، رسائی‌نیا در آزمون سراسری دانشگاه‌ها شرکت کرد و در رشته حقوق قضائی دانشکده حقوق دانشگاه تهران پذیرفته شد. او با تلاشی چشمگیر در دوران خدمت نظامی، دوره‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد حقوق را با گرایش حقوق جزا و جرم‌شناسی در دانشگاه تهران با موفقیت به پایان رساند. تسلط علمی و پایبندی او به موازین قانونی سبب شد تا در سال ۱۳۵۰ به عنوان دادرس و قاضی در مراجع قضائی وابسته به ستاد مشترک ارتش منصوب شود؛ مسئولیتی خطیر که آن را تا زمان بازنشستگی با درجه عالی نظامی در سال ۱۳۷۱ با سلامت نفس و انضباط کامل به انجام رساند.
از فعالیت‌های آموزشی و مکتوب تیمسار رسائی‌نیا می‌توان به نگارش کتاب‌های مرجع و دانشگاهی متعددی در شاخه‌های گوناگون علم حقوق اشاره کرد. اثر ارزشمند دو جلدی «فرهنگ حقوقی لغات و اصطلاحات» از انتشارات دریچه، و کتاب‌های دانشگاهی «حقوق تجارت» و «حقوق مدنی» از انتشارات آوای نور، سال‌هاست که به عنوان منابع درسی و کاربردی مورد استفاده دانشجویان و پژوهشگران قرار دارد. او هم‌زمان با امر قضاوت و پس از آن، در دانشگاه افسری ارتش، دانشکده پلیس، دانشگاه تهران و واحدهای مرکز، جنوب، شمال و رودهن دانشگاه آزاد اسلامی به تدریس دروسی همچون حقوق جزا، حقوق مدنی و حقوق تجارت همت گمارد.
تیمسار ناصر رسائی‌نیا پس از بازنشستگی از ارتش، موفق به دریافت پروانه وکالت پایه‌یک دادگستری شد و به عضویت تمام‌وقت هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی (واحد تهران شمال) درآمد. تجمیع تجارب دادرسی در دادگاه‌های نظامی، تسلط نظری بر حقوق جزا، و تألیف کتب آموزشی موجب شد تا او به چهره‌ای مورد احترام در میان حقوقدانان و قضات تبدیل شود. زندگی او تبلوری از پیوند انضباط نظامی، عدالت قضائی و تلاش مستمر علمی است؛ مسیری که از روستای کویری کشوک خوسف آغاز شد و نام او را در زمره چهره‌های برجسته حقوقی و نظامی برخاسته از دیار بیرجند تثبیت نمود.
General Nasser Rasaeinia: Jurist, Military Judge, and Legal Scholar
General Nasser Rasaeinia was born in 1935 in the village of Kashook, situated in the Mazhan district of Khusf, near Birjand, Iran. He completed his primary schooling at Saadi Elementary School in Kakhk and finished his secondary education at the well-known Parviz and Alam high schools in Birjand. In 1958, he joined the Iranian Army, completing officer training and serving in instructional units across Mashhad and Tehran. In 1965, he passed the national university entrance examination, gaining admission to the Faculty of Law at the University of Tehran, where he completed both his bachelor’s and master’s degrees in Criminal Law and Criminology while remaining in active military service.
In 1971, Rasaeinia was appointed as a military judge within the judicial tribunals affiliated with the Joint Staff of the Army, a judicial mandate he held until his formal military retirement in 1992. Throughout his judicial career and in the subsequent decades, he taught diverse fields of law at the Army Military Academy, the Police Academy, the University of Tehran, and several branches of Islamic Azad University, later serving as a full-time law faculty member at the Tehran North Branch.
His scholarly legacy is distinguished by widely referenced legal textbooks, including the comprehensive two-volume Legal Dictionary of Terms and Phrases, as well as core academic texts on Civil Law and Commercial Law. Following his military service, he obtained his official bar license to practice as an attorney, dedicating himself to academic instruction and legal scholarship. His career represents an enduring fusion of military discipline, judicial integrity, and legal education, bridging his origins in the village of Kashook in Birjand with long-standing contributions to Iranian jurisprudence.