مهدی لطفی
چهره بیرجندی
از مشاهیر مرتبط با بیرجند
دکتر مهدی لطفی؛ جراح، بنیان‌گذار بخش اورولوژی بیمارستان امام رضا (ع) و استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد
دکتر مهدی لطفی در سال ۱۳۰۹ خورشیدی در شهرستان بیرجند متولد شد. او دوران تحصیلات ابتدایی خود را در مدارس تاریخی شوکتیه و حکیم نزاری بیرجند سپری کرد و سپس دوره متوسطه را در دبیرستان‌های شهرضا و فیوضات به پایان رساند. اشتیاق به خدمت در عرصه سلامت سبب شد تا در سال ۱۳۳۲ وارد دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد شود. وی در سال ۱۳۳۸ با درجه دکتری عمومی فارغ‌التحصیل گردید و دوره خدمت نظام‌وظیفه را به عنوان پزشک در مناطق تربت‌جام، تایباد و رشت به انجام رساند تا با کوله‌باری از تجارب بالینی به مشهد بازگردد.
او در سال ۱۳۴۰ دوره دستیاری تخصصی جراحی کلیه و مجاری ادراری (اورولوژی) را زیر نظر دکتر محلاتی در بخش جراحی بیمارستان تاریخی امام رضا (ع) مشهد—که سرپرستی کلی آن بر عهده جراح نامدار بلژیکی، پروفسور بولون بود—آغاز کرد. در همین دوره بود که با پیگیری‌های مداوم، بخش مستقل اورولوژی در بیمارستان امام رضا (ع) پایه‌گذاری شد و دکتر لطفی در ادامه به ریاست این بخش منصوب گردید. او مدارج دانشگاهی را با شایستگی طی کرد؛ در سال ۱۳۴۳ به مقام استادیاری، در سال ۱۳۴۷ به مرتبه دانشیاری و در سال ۱۳۵۲ به درجه استاد تمامی (Full Professor) دانشگاه نائل آمد. دکتر لطفی همچنین برای تکمیل دانش نوین پیوند کلیه، دوره‌ای دوساله را در دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا زیر نظر پروفسور اسکات گذراند و پیوند کلیه را با موفقیت در مراحل تجربی و انسانی اجرا کرد؛ چنان‌که پروفسور اسکات در ستایش از وی نگاشته بود: «سهمی از افتخار پیوند کلیه به دکتر مهدی لطفی تعلق دارد».
از فعالیت‌های شاخص علمی و دانشگاهی دکتر مهدی لطفی می‌توان به پایه‌گذاری و برگزاری نخستین کنگره سراسری اورولوژی در مشهد با حضور چهره‌های بین‌المللی علم اورولوژی نظیر پروفسور چیزهلم از انگلستان اشاره کرد. وی مجری چندین طرح تحقیقاتی بنیادی پیرامون سنگ‌های ادراری و آسیب‌شناسی پروستات بود و مقالات متعددی در نشریات تخصصی به چاپ رساند. او علاوه بر عضویت ۱۴ ساله در هیئت بورد تخصصی اورولوژی کشور و عضویت در سازمان نظام پزشکی مشهد، سال‌ها مدیریت و ریاست بیمارستان و زایشگاه سینا در مشهد را نیز بر عهده داشت.
دکتر مهدی لطفی پس از ۳۴ سال خدمت آموزشی و درمانی صادقانه، در سال ۱۳۷۶ به افتخار بازنشستگی نائل آمد، اما تا واپسین سال‌های عمر به مداوای بیماران ادامه داد. او از اخلاق‌مدارترین استادان پزشکی به شمار می‌رفت و همواره با فروتنی از معالجه آموزگاران دوران کودکی خود یاد می‌کرد. این استاد پیشکسوت سرانجام در شهریورماه ۱۴۰۰ چشم از جهان فروبست. زندگی او روایتی درخشان از پیشگامی در جراحی نوین، پایه‌گذاری بخش‌های تخصصی و تربیت جراحان برجسته است؛ مسیری که از مدارس کهن بیرجند آغاز شد و نام او را به عنوان یکی از ستون‌های ماندگار جامعه پزشکی شرق کشور جاودانه ساخت.
Dr. Mehdi Lotfi: Urologist and Academic Pioneer
Dr. Mehdi Lotfi was born in 1930 in Birjand, Iran. He completed his primary schooling at the historic Shokatiyeh and Hakim Nezari institutions in Birjand, followed by secondary education at Shahreza and Foyoozat high schools. In 1953, he was admitted to the Faculty of Medicine at Mashhad University of Medical Sciences, graduating as a general physician in 1959. Following military service across various provincial medical posts, he returned to Mashhad to pursue surgical specialization.
In 1961, Dr. Lotfi began his urology residency under Dr. Mahallati in the surgical department of Imam Reza Hospital, then directed by the noted Belgian surgeon Professor Jean Boulvin. During this pivotal period, he helped establish the hospital's dedicated Urology Department and later became its chief. He advanced steadily through academic appointments, attaining Assistant Professor in 1964, Associate Professor in 1968, and Full Professor in 1973. He also completed a two-year fellowship in renal transplantation at Johns Hopkins University under Professor William Wallace Scott, earning international acclaim for his surgical contributions to transplant research.
Dr. Lotfi organized the first International Urology Congress in Mashhad, hosting world-renowned specialists such as Professor Geoffrey Chisholm of the UK. He conducted foundational research into urolithiasis and prostate diseases, served on the National Board of Urology for 14 years, and led the administration of Sina Hospital in Mashhad. He retired from university tenure in 1997 after 34 years of service and passed away in September 2021. His career stands as an enduring milestone in Iranian surgery, linking his beginnings in Birjand to the pioneering development of modern urology in eastern Iran.