
امیرحسین خزیمۀ علم
سناتور
نماینده مجلس شورای ملی
امیرحسین خزیمه علم؛ سیاستمدار
امیرحسین خزیمه علم در سال ۱۲۹۲ خورشیدی در بیرجند متولد شد. او فرزند امیر معصومخان حسامالدوله، از چهرههای بانفوذ و حاکمان منطقه قائنات و سیستان، بود و در خانوادهای پرنفوذ در ساختار سیاسی و اجتماعی شرق ایران پرورش یافت. پیشینه خانوادگی او زمینه حضورش را در عرصه مدیریت و سیاست فراهم کرد؛ عرصهای که در دهههای بعد بخش مهمی از زندگی حرفهای او را تشکیل داد.
خزیمه علم تحصیلات خود را در ایران و خارج از کشور ادامه داد. بر اساس اطلاعات زندگینامهای منتشرشده درباره او، بخشی از تحصیلات عالی خود را در دانشگاه آمریکایی بیروت گذراند و سپس در رشته مهندسی کشاورزی در انگلستان تحصیل کرد. همچنین از عضویت او در مؤسسه مهندسان کشاورزی انگلستان یاد شده است. آشنایی با زبانهای انگلیسی، فرانسوی و عربی نیز از جمله تواناییهایی است که به او نسبت داده شده است. این پیشینه تحصیلی، در کنار تجربه خانوادگی و اداری، او را برای فعالیت در حوزههای کشاورزی و مدیریت دولتی آماده کرد.
در عرصه سیاسی، خزیمه علم در سال ۱۳۱۸ به سمت معاون عمرانی وزارت کشور منصوب شد و در همان سال مسئولیت فرمانداری کل سیستان و بلوچستان را بر عهده گرفت؛ سمتی که تا سال ۱۳۲۳ در آن فعالیت داشت. او بعدها در سه دوره به مجلس شورای ملی راه یافت و در ادامه نیز به مجلس سنا راه پیدا کرد. حضور او در ساختار سیاسی کشور با تحولات مهم تاریخ معاصر ایران، از جمله کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، همزمان بود؛ رویدادی که به سقوط دولت محمد مصدق انجامید و نام خزیمه علم نیز در برخی روایتهای تاریخی مرتبط با آن مطرح شده است. دوره مسئولیت او در سیستان و بلوچستان همچنین با اعتراضهایی نسبت به نحوه انتخاب نمایندگان و نفوذ خاندانهای محلی همراه بود.
خزیمه علم با بیبی فاطمه علم ازدواج کرد و حاصل این ازدواج چهار فرزند به نامهای طاهره، امیرپرویز، امیرداریوش و زیبا بود. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، او کشور را ترک کرد و در خارج از ایران اقامت گزید. برخی منابع از زندگی او در لندن یاد کردهاند و در گزارشهایی نیز سال ۲۰۰۲ برای درگذشت او ذکر شده است. زندگی امیرحسین خزیمه علم، از منظر تاریخ بیرجند، نمونهای از پیوند میان خاندانهای بانفوذ منطقه و ساختار سیاسی ایران در بخش مهمی از قرن چهاردهم خورشیدی است.
او پسر عموی نخست وزیر و وزیر دربار ایران " امیر اسدالله علم " بود.
Amir-Hossein Khozeimeh Alam
Amir-Hossein Khozeimeh Alam was born in Birjand in the early twentieth century into a prominent family associated with the historical governance of Qaenat and Sistan. He studied in Beirut and England, specializing in agricultural engineering, before entering public administration. He served as governor-general of Sistan and Baluchestan and held seats in the Iranian National Consultative Assembly and Senate.
His political career coincided with major events in modern Iranian history, including the 1953 coup that overthrew Prime Minister Mohammad Mosaddegh. Following the 1979 Iranian Revolution, Khozeimeh Alam left Iran and reportedly settled in London. His life reflects the role of influential regional families in Iran’s political and administrative history.